|
چهارشنبه سوری از
دیدگاه ۴ استاد ایرانشناس

آتشی که نمیرد همیشه
در دل ماست
گفت و گو با استادان مرتضی ثاقب فر، فریدون جنیدی، پرویز رجبی و
محمدعلی اسلامی ندوشن درباره ی جشن چهارشنبه سوری
شب آخرین چهارشنبه ی سال برای بیشتر ایرانیان، شبی خاطره انگیز
است. شبی که ایرانیان با افروختن آتش در بام ها و صحن خانه ها، کوچه ها، خیابان ها
و بیابان ها به نبرد با تیرگی ها و تاریکی ها می روند.
آتش برای ایرانیان تقدس ویژه ای دارد. ضمیر ناخودآگاه جمعی آنها،
روزگاری را به یاد دارد که نیاکانشان به سوی آتش نماز می بردند و از میان شعله های
افسونگر آن - که چون دختران رقاص معابد هند، نیایشگران را به خلسه ای دلنشین فرو می
برند - خداوند مهر و خرد «اهورامزدا» را می جُستند.
چهارشنبه سوری می آید تا بگوید امسال نیز به مانند هزاران سال پیش
«نوروز پیروز» به دیدن ایران زمین خواهد شتافت و با یادآوری اینکه فرهنگ ملی ایران
در تاریخ هزاران ساله ی سرزمینشان که آکنده از پیروزی ها و شکست ها، فرازها و
فرودهاست، سیاوش وار، پیروزمندانه از دلِ آتش ها و سختی ها بیرون خواهد آمد تا
روزگاری نوین را نوید دهد. چرا که به گفته ی حافظ :
دورِ گردون گر دو روزی
بر مُراد ما نرفت دائما
یکسان نباشد حالِ دوران غم مخور
در این شب به نشانه ی سه پند بزرگ زرتشت «اندیشه نیک، گفتار نیک و
کردار نیک» سه کُپه ی آتش می افروزند و با پریدن از روی آتشی که در ادب پارسی به
عشق مانند شده، می خوانند :
زردی و رنجوری من از
تو
سرخی و خرمی تو از من
و با آیین هایی چون فالگوش ایستادن، فال کوزه، کوزه شکستن، کجاوه
بازی، شال اندازی، قاشق زنی، حلوا پختن، دادن آش نذری و پخش آجیل مشکل گشا همراه
است.
امروزه میان ایرانیان آتش سوری کارکرد دیگری نیز یافته است و آن
این است که افزون تر از همه ی جشن های ایرانی، جلوه گاه پاسداری از فرهنگ و هویت
ملی ایرانیان در برابر دشمنان تاریخی آن شده است.
بی شک اگر این آیین که به مانند همه ی جشن های پدران و مادرانمان،
سرشار از منش، اخلاق، خردورزی و بیانگر جلوه هایی از زندگی آنان بوده اکنون این
چنین مسخ شده و به شیوه ای ناهنجار برگزار می شود، گناه آن تنها بر گردن کسانی است
که آگاهانه یا ناآگاهانه در پی مبارزه با فرهنگ ملی ایران هستند. به گفته ی دوستِ
فرزانه، مازیار قویدل :
چون که آتش شد به
پا گیسوی تاریکی برید تیرگی را کس ندید تیرگی با روشنی همدم نگردد
هیچ گاه
برای خواندن متن کامل به ادامه مطلب مراجعه
کنید دیدگاه ها : 0 | بازدیدها : 295 |